Cách sơ cứu khi bỏng mắt đúng cách, kịp thời
Bỏng mắt là một tình trạng cấp cứu đặc biệt trong nhãn khoa. Bệnh thường nặng và gặp ở hai mắt, vì thế, trong mọi trường hợp bỏng, bạn cũng cần xử trí kịp thời và đúng cách để đảm bảo thị lực. Học ngay cách xử lý khi bị bỏng mắt cùng Mắt Kính Hàng Hiệu nhé.
Tình trạng bỏng mắt
Bỏng mắt là tình trạng cấp cứu nguy hiểm trong nhãn khoa, thường xảy ra ở cả hai mắt và cần được điều trị ngay lập tức. Do đó, phòng ngừa và sơ cứu bỏng mắt là 2 điều quan trọng cần được lưu ý.
Thống kê từ Bệnh viện Mắt trung ương chỉ ra rằng bỏng mắt thường xảy ra nhiều ở nam giới (85%), đặc biệt là ở nhóm tuổi lao động 18-55 tuổi (chiếm 49%). Trẻ em và học sinh cũng không phải là ngoại lệ, chiếm 30% tỷ lệ tổng số ca bỏng mắt, đặc biệt là ở những khu vực nông thôn (78%).
Triệu chứng bị bỏng mắt
Khi bị bỏng nhẹ, mắt có thể cảm thấy kích thích, kết mạc cương tụ và thị lực giảm ít. Trong trường hợp bỏng nặng, mắt có thể đau nhức nhiều, kết mạc phù, tắc mạch, xuất hiện vùng hoại tử trắng và không còn mạch máu.
Giác mạc có thể trở nên đục trắng, phần sau giác mạc không thấy được và có biểu mô bong tróc. Sự đục và phù của nhu mô có thể gây ra loét và thủng giác mạc, dẫn đến giảm sút thị lực đến mức chỉ nhận biết được ánh sáng.
Các tác nhân gây bỏng mắt
Có 4 tác nhân chính gây bỏng mắt:
- Hóa chất: Bao gồm các chất thay đổi độ pH (acid, bazơ), các chất độc hóa học và các hóa chất khác như cồn, oxy già, iode…
- Nhiệt độ: Bao gồm nhiệt khô (lửa, xăng, dầu…) và nhiệt ướt (hơi nước nóng, nước sôi…), cũng như nhiệt độ thấp (nitơ lỏng, tuyết carbonic…).
- Các vụ nổ phóng xạ: Gây tổn thương phối hợp bởi sóng nổ, tia xạ, sức nóng ánh sáng chói lóa…
- Tác nhân ít gặp: Như tia lửa hàn, tia laser, tia cực tím…
Trong số này, bỏng nhiệt chiếm tỷ lệ cao nhất, khoảng 90%, với các dạng từ hơi nóng đến tiếp xúc nhiệt trực tiếp gây tổn thương mi mắt.
Bỏng mắt do hóa chất ít gặp hơn nhưng có thể gây tổn thương nặng nề và khó điều trị. Sau khi được điều trị, mắt có thể bị tổn thương vĩnh viễn, gây ra di chứng về chức năng (như suy giảm thị lực) và thực thể (như sẹo hoặc biến dạng mắt).
Các bước sơ cứu khi bị bỏng mắt
Loại trừ tác nhân gây bỏng:
- Rửa mắt với nước sạch và huyết thanh sinh lý.
- Nếu không có nước sạch, sử dụng nước như nước ao, hồ, ruộng.
Tác dụng của việc rửa mắt:
- Loại trừ tác nhân gây bỏng.
- Giảm nồng độ hóa chất.
- Kiểm kê tổn thương, hạn chế di chứng.
Cách rửa mắt đúng cách:
- Ngâm mặt – mắt xuống nước.
- Chớp mắt nhiều lần trong nước để lưu thông toàn bộ bề mặt mắt.
Để giúp người bị bỏng mắt:
- Sử dụng vòi, gáo, xô, chậu để đổ nước vào mắt.
- Rửa ít nhất 10-15 phút với lượng nước ít nhất vài lít.
Lưu ý quan trọng:
- Không sử dụng dung dịch trung hòa axit bằng bazơ.
- Rửa mắt ngay tại nơi xảy ra tai nạn để ngăn tác nhân xâm nhập sâu vào mắt.
Khi chuyển bệnh nhân đến cơ sở ý tế:
- Chống chỉ định băng mắt, chỉ che mắt.
- Đối với bỏng do vôi, loại bỏ vật gây bỏng trước khi rửa.
Tại bệnh viện:
- Sử dụng dung dịch đặc biệt để rửa mắt.
- Mang theo chai dung dịch và nhãn mác hóa chất gây bỏng để hỗ trợ bác sĩ nhận biết và xử trí nhanh chóng.
Điều trị tình trạng bỏng mắt như thế nào?
Kiểm tra pH mắt:
- Đo pH ngay sau sơ cứu.
- Nếu pH chưa trung tính, tiếp tục rửa bằng dung dịch đẳng trương cho đến khi pH = 7.
- Rửa mắt liên tục nếu tổn thương ngấm sâu.
Chống viêm:
- Sử dụng corticoid toàn thân và tại chỗ trong 10 ngày đầu.
- Thay thế bằng non-steroid sau đó.
- Sử dụng atropin 1% để giảm đau, chống viêm, và chống dính mi.
Chống hoại tử giác mạc:
- Ức chế men phân hủy protein để ngăn chặn hoại tử giác mạc.
- Sử dụng thuốc toàn thân hoặc tại chỗ.
Chống nhiễm khuẩn:
- Khử sạch toàn thân và tại chỗ.
- Sử dụng Tetracyclin để kháng khuẩn và ức chế men collagenase.
Phòng dính mi cầu:
- Tra mỡ kháng sinh lên và dưới mi, thường xuyên trong ngày.
- Đặt khuôn chống sình vào ngày thứ 2-3 sau bỏng.
- Dính mi cầu có thể chấp nhận ở trường hợp nặng.
Tăng cường dinh dưỡng:
- Tra mắt chế phẩm chứa vitamin A, B, C.
- Tăng protein và vitamin trong khẩu phần.
- Uống nhiều nước để thải độc.
Giảm đau và an thần:
- Sử dụng thuốc giảm đau và an thần tại chỗ và toàn thân.
- Áp dụng liệu pháp tâm lý, an ủi cho bệnh nhân.
Phẫu thuật cấp cứu (nếu cần): Trong trường hợp nặng, có thể xem xét phẫu thuật cấp cứu.
Biến chứng sau khi bị bỏng mắt
Biến chứng và di chứng của bỏng mắt sau điều trị:
- Tăng nhãn áp:
- Đục thể thuỷ tinh:
- Thủng giác mạc:
- Viêm màng bồ đào:
- Di chứng:
- Quặm mi, dính mi cầu, sẹo giác mạc, khô mắt là những di chứng phổ biến.
- Khó khắc phục đặc biệt là khô mắt và dính mi cầu.
- Lồi sẹo và đục giác mạc gây giảm hoặc mất thị lực.
- Trong trường hợp ghép giác mạc, tỷ lệ thất bại cao (79%).
Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng bỏng mắt cũng như cách điều trị và chăm sóc mắt sau khi bị bỏng mắt. Dù bỏng do nguyên nhân nào, thì bỏng mắt rất nguy hiểm, nhiều trường hợp dù được cấp cứu kịp thời, điều trị khẩn trương nhưng vẫn để lại di chứng, thậm chí đối diện với nguy cơ mù lòa.
Bỏng mắt chiếm từ 6-10% tai nạn thương tích ở mắt, khả năng hồi phục của mắt phụ thuộc vào quá trình sơ cấp cứu ban đầu. Vì vậy, rửa mắt bằng nước sạch ngay khi bị bỏng là cách điều trị bỏng mắt sớm, nhanh, hiệu quả.
Xem thêm:
- Tổng hợp 11 các bệnh về mắt thường gặp phổ biến hiện nay
- Gợi ý 6 cách trị mụn thịt quanh mắt nhanh chóng
- Mộng mắt có nguy hiểm không? Cách chữa mộng mắt tại nhà
Và để tìm hiểu thêm về các vấn đề liên quan đến mắt và thị lực, hãy truy cập trang web của Mắt Kính Hàng Hiệu. Chúng tôi cung cấp nhiều thông tin hữu ích để bạn có thể hiểu rõ hơn về sức khỏe mắt và cách bảo vệ đôi mắt của mình.
Mắt Kính Hàng Hiệu
Địa chỉ: 335/1A Điện Biên Phủ, P.4, Q.3, Tp.HCM
Điện thoại: 0933 51 5559
Trang web: https://matkinhhanghieu.com